Hamilelikte diş tedavisi yapılabilir ve gerekli tedavilerin ertelenmemesi önerilir. Muayene, diş taşı temizliği, dolgu ve kanal tedavisi gibi işlemler uygun önlemlerle gebeliğin her döneminde yapılabilir; planlı işlemler için çoğunlukla ikinci trimester daha rahat bir dönemdir. Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Derneği (ACOG) de gebelikte ağız sağlığı bakımının güvenli ve önemli olduğunu vurgular.
Hamilelikte ağızda neler değişir?
Gebelikte artan östrojen ve progesteron, diş etlerinin plağa verdiği tepkiyi güçlendirir. Diş etleri daha kolay şişer, kızarır ve kanar. Bu tabloya gebelik gingiviti denir. Löe ve Silness'in 1963 yılındaki klasik çalışmasında gebelerde diş eti iltihabının belirgin biçimde arttığı bildirilmiştir.
Bazı gebelerde diş eti üzerinde kırmızı, kolay kanayan bir büyüme görülebilir. Gebelik tümörü ya da piyojenik granülom olarak adlandırılan bu oluşum iyi huyludur. Çoğu zaman doğumdan sonra küçülür; rahatsızlık veriyorsa hekim değerlendirir.
Bulantı ve kusma, mide asidinin dişlere temas etmesine yol açar. Sık ve az öğün beslenme ya da tatlı isteği de çürük riskini artırabilir. Bu nedenle hamilelikte diş sağlığına biraz daha özen göstermek gerekir.
Hamilelikte diş tedavisi hangi dönemde yapılmalı?
Gebeliğin her döneminde muayene ve acil tedavi yapılabilir. Planlı işlemler için dönemlere göre genel yaklaşım şöyledir:
- İlk trimester (1–13. hafta): Bulantı sık görülür. Muayene, temizlik ve acil müdahaleler yapılır; uzun işlemler mümkünse ertelenir.
- İkinci trimester (14–27. hafta): Çoğu kadın kendini daha rahat hisseder. Dolgu, kanal tedavisi ve diş eti tedavisi gibi gerekli işlemler için genellikle uygun dönemdir.
- Üçüncü trimester (28. haftadan sonra): Uzun süre sırt üstü yatmak zorlaşabilir. Seanslar kısa tutulur ve koltuk hafif sola yatırılır.
Estetik amaçlı işlemler, örneğin diş beyazlatma, doğum sonrasına bırakılır. İmplant gibi planlı cerrahi işlemler de çoğunlukla doğumdan sonra yapılır.
Acil durumlar ise beklemez. Şiddetli diş ağrısı, yüzde şişlik, ateş veya apse varsa gebeliğin hangi haftasında olursanız olun hemen diş hekimine başvurun. Tedavi edilmeyen bir enfeksiyon, yapılacak işlemden çok daha fazla risk taşır. Hekiminiz gerekli durumlarda kadın doğum uzmanınızla iletişim kurarak güvenli bir yol birlikte planlar.
Lokal anestezi ve röntgen güvenli mi?
Diş hekimliğinde kullanılan lokal anestezikler, uygun dozda gebelikte kullanılabilir. Ağrılı bir dişi tedavisiz bırakmak, anneye stres ve enfeksiyon riski yükler. Bu nedenle gerekli işlemler lokal anestezi altında yapılır; işlem sonrası bir süre hassasiyet olabilir.
Diş röntgenleri düşük doz radyasyon içerir. Gerektiğinde kurşun önlük ve tiroid koruyucu kullanılarak çekilebilir. Röntgen yalnızca tanı için gerçekten gerekli olduğunda istenir. İlaç gerekirse hekiminiz gebelikte kullanımı uygun olanları seçer ve gerekirse kadın doğum uzmanınızla görüşür.
Diş eti hastalığı ve gebelik
Bazı gözlemsel çalışmalarda periodontitis ile erken doğum arasında ilişki bildirilmiştir. Ancak Michalowicz ve arkadaşlarının 2006 yılında yayımlanan randomize çalışmasında, gebelikte yapılan diş eti tedavisinin erken doğum oranını değiştirmediği görülmüştür. Aynı çalışma tedavinin gebelikte güvenle yapılabildiğini de göstermiştir.
Kısacası diş eti tedavisi, annenin ağız sağlığı için yapılmalıdır. Kanayan diş etleriniz varsa diş eti tedavisi ve diş taşı temizliği sayfalarımızdan bilgi alabilirsiniz.
Gebelikte evde ağız bakımı
- Günde iki kez florürlü macunla fırçalayın ve diş aralarını her gün temizleyin.
- Kusma sonrası hemen fırçalamayın; ağzınızı su veya karbonatlı suyla çalkalayın, yaklaşık yarım saat sonra fırçalayın.
- Fırça bulantı yapıyorsa küçük başlı bir fırça ve hafif aromalı macun deneyin.
- Şekerli atıştırmalıkları azaltın; su içmeyi ihmal etmeyin.
- Gebelik boyunca en az bir kez diş hekimi kontrolüne gidin.
Bebeğinizin ağız sağlığı da sizin alışkanlıklarınızla başlar. İlk dişler çıktığında çocuk diş hekimi kontrolü planlayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Hamileyken diş çekimi yapılır mı?
Enfekte veya ağrılı bir diş gerektiğinde gebelikte çekilebilir. İşlem lokal anestezi altında yapılır. Mümkünse ikinci trimester tercih edilir, ancak acil durumlarda beklemek önerilmez.
Hamilelikte dolgu yaptırmak zararlı mı?
Kompozit dolgular gebelikte kullanılabilir. Çürüğün ilerleyip kanal tedavisi gerektirmesini beklemek daha fazla işlem anlamına gelir. Mevcut amalgam dolguların gebelikte sökülmesi ise genellikle önerilmez.
Diş etlerim neden bu kadar çok kanıyor?
Gebelik hormonları diş etlerinin plağa tepkisini artırır. Düzenli fırçalama, diş arası temizliği ve profesyonel temizlik kanamayı genellikle azaltır. Kanama sürerse hekiminize başvurun.
Hamilelikte diş beyazlatma yapılır mı?
Beyazlatma estetik bir işlem olduğu için doğum ve emzirme sonrasına bırakılması önerilir. Bu dönemde temizlik ve kontrollerle diş sağlığını korumak yeterlidir.
Hekime hamile olduğumu söylemeli miyim?
Evet, gebelik haftanızı ve kullandığınız ilaçları mutlaka bildirin. Hamilelikte diş tedavisi bu bilgilere göre planlanır. Kesin tanı ve tedavi planı muayene sonrası hekim tarafından belirlenir.
Kaynakça
- Löe H, Silness J. Periodontal disease in pregnancy. I. Prevalence and severity. Acta Odontol Scand. 1963;21:533–551.
- Michalowicz BS, Hodges JS, DiAngelis AJ, et al. Treatment of periodontal disease and the risk of preterm birth. N Engl J Med. 2006;355(18):1885–1894.
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Committee Opinion No. 569: Oral health care during pregnancy and through the lifespan. Obstet Gynecol. 2013;122(2 Pt 1):417–422.
- Newman MG, Takei HH, Klokkevold PR, Carranza FA (eds). Newman and Carranza's Clinical Periodontology, 13th ed. Elsevier; 2019.
Randevu
Gebeliğinizin hangi döneminde olursanız olun, Bahçelievler'deki kliniğimizde muayene olabilirsiniz. Randevu alırken gebelik haftanızı belirtmeniz planlamayı kolaylaştırır. Bize ulaşmak için iletişim sayfamızı kullanabilirsiniz.
Bu içerik Yayla Dental Akademi hekimlerince incelenmiştir.