Bahçelievler Diş Taşı Temizliği: Detartraj ve Kök Düzleştirme

Bahçelievler diş taşı temizliği, diş yüzeyinde sertleşmiş plak tabakasının (diş taşı) ultrasonik ve el aletleriyle uzaklaştırılmasıdır. Tıbbi adı detartrajdır. Diş taşı diş eti altına ilerlemişse, temizliğe kök yüzeyi düzleştirme eklenir. Amaç, diş etini iltihaplandıran bakteri birikimini ortadan kaldırmak ve ağız sağlığını korumaktır.

Bir bakışta diş taşı temizliği

• Süre: Diş eti üstü temizlik genellikle tek seansta tamamlanır.
• Anestezi: Çoğu hastada gerekmez; diş eti altı temizlikte lokal anestezi uygulanabilir.
• Sonrası: Birkaç gün hafif hassasiyet ve diş eti kanaması görülebilir.
• Tekrar aralığı: Kişinin diş taşı oluşum hızına ve diş eti durumuna göre hekim tarafından belirlenir.

Diş taşı nedir, neden oluşur?

Dişlerin yüzeyinde her gün bakterilerden oluşan yumuşak bir tabaka birikir. Buna dental plak denir. Plak düzenli temizlenmezse tükürükteki mineraller ile sertleşir ve diş taşına dönüşür.

Diş taşı, diş yüzeyine sıkıca tutunur. Bu tutunma biçimi, araştırmacılar tarafından ayrıntılı olarak incelenmiştir [3]. Bu yüzden diş fırçası ile çıkarılamaz.

Diş taşının kendisi de pürüzlü bir yüzeydir. Üzerinde yeni plak kolayca birikir. Ders kitapları, diş taşını diş eti hastalığını kolaylaştıran yerel faktörlerin başında sayar [5].

Diş eti üstü ve diş eti altı diş taşı

Diş eti üstü (supragingival) diş taşı gözle görülür. Genellikle alt ön dişlerin iç yüzünde ve üst azı dişlerin yanak tarafında birikir. Rengi sarımsı ya da beyazdır.

Diş eti altı (subgingival) diş taşı ise diş eti cebinin içindedir. Daha koyu renklidir ve gözle görülmez. Doğal seyir çalışmaları, diş taşı oluşumunun kişiden kişiye ve ağız bölgesine göre farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur [1].

Diş taşı temizliği kimlere gereklidir?

Hemen herkes zaman zaman diş taşı temizliğine ihtiyaç duyar. Ancak bazı belirtiler, temizliğin geciktirilmemesi gerektiğini gösterir:

• Fırçalama sırasında diş eti kanaması
• Geçmeyen ağız kokusu
• Diş etlerinde kızarıklık ve şişlik
• Alt ön dişlerin arkasında hissedilen sert birikim
• Sigara kullanımı veya diyabet gibi risk faktörleri

Diş taşı temizliği çoğu kişi için uygundur. Yine de bazı durumlar önceden hekime bildirilmelidir. Kalp kapak hastalığı, kan sulandırıcı ilaç kullanımı, gebelik ve kalp pili bunlara örnektir. Bu durumlarda alet seçimi veya zamanlama değişebilir. Kesin tanı ve plan, muayene sonrası hekim tarafından yapılır.

Bahçelievler diş taşı temizliği nasıl yapılır?

Kliniğimiz bir periodontoloji kliniği olduğu için temizlik, diş eti ölçümleriyle birlikte planlanır. Böylece işlemin yalnızca yüzeysel mi, yoksa diş eti altını da kapsayacak şekilde mi yapılacağı belirlenir.

1. Diş eti muayenesi: Cep derinlikleri periodontal sondla ölçülür; kanama noktaları kaydedilir.
2. Röntgen değerlendirmesi: Gerekirse kemik seviyesi ve diş eti altı diş taşı incelenir.
3. Ultrasonik temizlik: Titreşimli uçlar ve su spreyi ile diş taşı kırılarak uzaklaştırılır.
4. El aletleriyle detay: Kretlerle dar alanlar ve kök yüzeyleri temizlenir.
5. Kök yüzeyi düzleştirme (gerekirse): Diş eti cebi derinse, lokal anestezi altında kök yüzeyi pürüzsüz hale getirilir.
6. Cila: Yüzeydeki lekeler ve pürüzler giderilir.
7. Ağız bakımı eğitimi: Size uygun fırça, ara yüz fırçası ve diş ipi kullanımı gösterilir.

Bilimsel arka plan: neden profesyonel temizlik?

Diş eti altı diş taşı, hastalığın ilerlemesiyle ilişkilendirilmiştir. Erken başlangıçlı periodontitis üzerine yapılan bir çalışmada diş eti iltihabı ve diş eti altı diş taşı, hastalık ilerlemesinin belirleyicileri arasında bulunmuştur [2].

Diş eti altı diş taşı, cep derinliği ölçümlerini de zorlaştırabilir [4]. Bu nedenle bazı hastalarda temizlik sonrası yeniden ölçüm yapılır.

Alet seçimi de araştırılan bir konudur. Sonik ve ultrasonik aletlerin periodontal tedavideki yeri derlemelerde değerlendirilmiştir [6]. Ultrasonik uçların çevresinde oluşan sıvı akımlarının temizlik etkisine katkı sağlayabileceği de incelenmiştir [7]. Ders kitapları, el ve ultrasonik aletlerin birbirini tamamlayıcı şekilde kullanılabileceğini belirtir [8].

Periodontitisli hastalarda ağzın tamamının kısa sürede mi, yoksa bölüm bölüm mü temizleneceği de tartışılmıştır. Bir Cochrane derlemesi, yöntemler arasında belirgin bir üstünlük olmadığını bildirmiştir [9]. Bu nedenle plan, hastanın durumuna göre kişiselleştirilir.

Olası yan etkiler ve temizlik sonrası bakım

Diş taşı temizliği genellikle iyi tolere edilen bir işlemdir. Yine de bazı geçici etkiler görülebilir:

• Hassasiyet: Diş taşının kapattığı yüzeyler açığa çıktığında soğuğa karşı hassasiyet olabilir.
• Kanama: İltihaplı diş eti ilk günlerde kolay kanayabilir.
• Diş aralarında boşluk hissi: Diş taşı aradaki boşluğu dolduruyorsa, temizlik sonrası bu boşluk fark edilir. Temizlik boşluğu oluşturmaz, yalnızca görünür kılar.
• Diş eti şeklinde değişim: İltihap geriledikçe diş eti sıkılaşır ve hafifçe çekilebilir.

İşlem sonrası ilk günlerde çok sıcak veya çok soğuk yiyeceklerden kaçınabilirsiniz. Hassasiyet için hassas dişlere yönelik macunlar önerilebilir. Uzun vadede başarı, evde yapılan bakıma bağlıdır.

Temizlik sonrası diş eti iltihabı sürüyorsa diş eti hastalıkları tedavisi planlanabilir. Ayrıca diş beyazlatma düşünen hastalar için temizlik, ilk ve önemli adımdır. İmplant ve zirkonyum kaplama öncesinde de ağzın temiz olması gerekir.

Bahçelievler ve çevresinden kliniğimize ulaşım

Kliniğimiz Bahçelievler Merkez Mahallesi, Ferit Selimpaşa Caddesi'nde, Basın Sitesi Migros'un karşısındadır. Diş taşı temizliği düzenli tekrar gerektirdiği için yakınınızdaki bir klinik, kontrolleri aksatmamanızı kolaylaştırır.

Şirinevler ve Yenibosna'dan metrobüs veya metro ile gelebilirsiniz. Bakırköy, Güngören, Haznedar, İlkyuva ve İncirli'den de otobüs hatları ile bölgeye ulaşmak mümkündür. Hafta içi akşam ve cumartesi randevuları, çalışan hastalarımız için pratik bir seçenek sunar.

Sık sorulan sorular

Diş taşı temizliği dişlere zarar verir mi?

Doğru teknikle yapılan diş taşı temizliği mineye zarar vermez. Ultrasonik uçlar diş taşını kırarak uzaklaştırır. Kök yüzeylerinde aşırı aletle çalışmaktan kaçınmak, klinik prensiplerin bir parçasıdır.

Diş taşı temizliği acıtır mı?

Çoğu hasta yalnızca titreşim ve hafif hassasiyet hisseder. Diş eti iltihabı yoğun olan veya diş eti altı temizlik gereken hastalarda lokal anestezi uygulanabilir.

Diş taşı temizliği ne sıklıkla yapılmalı?

Tek bir aralık herkes için geçerli değildir. Diş taşı oluşum hızı, diş eti sağlığı ve risk faktörleri dikkate alınır. Hekiminiz size uygun kontrol aralığını muayene sonrası belirler.

Temizlikten sonra dişlerim arasında boşluk oluştu, bu normal mi?

Temizlik yeni bir boşluk oluşturmaz. Diş taşının daha önce doldurduğu alan açığa çıkar. İltihap geriledikçe diş eti de sıkılaşır ve bu hissi azaltabilir.

Detartraj ile kök yüzeyi düzleştirme arasındaki fark nedir?

Detartraj, diş eti üstündeki ve sığ alanlardaki diş taşının temizlenmesidir. Kök yüzeyi düzleştirme ise derin diş eti ceplerinde kök yüzeyindeki diş taşı ve bakteri birikiminin uzaklaştırılmasıdır. İkinci işlem genellikle lokal anestezi altında yapılır.

Hamilelikte diş taşı temizliği yapılabilir mi?

Gebelikte hormon değişiklikleri diş eti iltihabını artırabilir. Diş taşı temizliği bu dönemde de planlanabilir, ancak zamanlama hekimle birlikte belirlenmelidir. Randevu sırasında gebeliğinizi mutlaka belirtin.

Kaynakça

1. Anerud A, Löe H, Boysen H. The natural history and clinical course of calculus formation in man. J Clin Periodontol. 1991;18(3):160–170.
2. Albandar JM, Kingman A, Brown LJ, Löe H. Gingival inflammation and subgingival calculus as determinants of disease progression in early-onset periodontitis. J Clin Periodontol. 1998;25(3):231–237.
3. Canis MF, Kramer GM, Pameijer CM. Calculus attachment: review of the literature and findings. J Periodontol. 1979;50:406–415.
4. Clerehugh V, Abdeia R, Hull PS. The effect of subgingival calculus on the validity of clinical probing measurements. J Dent. 1996;24(5):329–333.
5. Newman MG, Takei HH, Klokkevold PR, Carranza FA (eds). Newman and Carranza's Clinical Periodontology, 13th ed. Philadelphia: Elsevier; 2019. Ch.13 The Role of Dental Calculus and Other Local Predisposing Factors.
6. Arabaci T, Çiçek Y, Canakçi CF. Sonic and ultrasonic scalers in periodontal treatment: a review. Int J Dent Hyg. 2007;5:2–12.
7. Khambay BS, Walmsley AD. Acoustic microstreaming: detection and measurement around ultrasonic scalers. J Periodontol. 1999;70:626–631.
8. Newman MG, Takei HH, Klokkevold PR, Carranza FA (eds). Newman and Carranza's Clinical Periodontology, 13th ed. Philadelphia: Elsevier; 2019. Ch.51 Sonic and Ultrasonic Instrumentation and Irrigation.
9. Eberhard J, Jepsen S, Jervøe-Storm PM, Needleman I, Worthington HV. Full-mouth treatment modalities (within 24 hours) for chronic periodontitis in adults. Cochrane Database Syst Rev. 2015;(4):CD004622.

Randevu ve iletişim

Diş taşı temizliği ve diş eti kontrolü için bize ulaşabilirsiniz.

• Adres: Bahçelievler Merkez Mah. Ferit Selimpaşa Cd. No:44A, 34180 Bahçelievler / İstanbul (Basın Sitesi, Migros karşısı)
• Telefon: +90 544 289 66 33
• WhatsApp: WhatsApp
• Çalışma saatleri: Pazartesi–Cumartesi 10:00–21:00, Pazar kapalı

Hızlı randevu için randevu sayfamızı, adres ve harita için iletişim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Bu içerik Yayla Dental Akademi hekimlerince incelenmiştir.