Diş beyazlatma zararlı mı sorusunun kısa cevabı şudur: diş hekimi kontrolünde, uygun yoğunlukta ürünlerle yapılan beyazlatmanın mineye kalıcı zarar vermediği bilimsel derlemelerde bildirilmektedir. En sık görülen yan etkiler geçici diş hassasiyeti ve diş eti tahrişidir; bunlar genellikle birkaç gün içinde geçer (Joiner, 2006). Asıl risk, denetimsiz ürünlerin ve yanlış uygulamaların kullanılmasıdır.
Diş beyazlatma nasıl çalışır?
Beyazlatma jelleri hidrojen peroksit veya karbamid peroksit içerir. Bu maddeler mine ve dentinin içine geçerek renk veren büyük organik molekülleri parçalar. Böylece diş daha açık renkte görünür. İşlem diş yüzeyini aşındırmaz; rengi diş yapısının içinden açar.
İki temel yöntem vardır. Muayenehane tipi beyazlatmada daha yüksek yoğunlukta jel kısa süre uygulanır ve diş etleri koruyucu bir bariyerle örtülür. Ev tipi beyazlatmada ise kişiye özel plaklarla daha düşük yoğunlukta jel birkaç hafta boyunca kullanılır. Haywood ve Heymann'ın 1989 yılında tanımladığı gece plağıyla beyazlatma yöntemi bugün de yaygın olarak kullanılmaktadır.
Diş beyazlatma zararlı mı? Bilimsel çalışmalar
Joiner'ın 2006 yılındaki kapsamlı derlemesi, uygun koşullarda yapılan beyazlatmanın mine yüzeyinde klinik açıdan önemli bir değişikliğe yol açmadığını özetler. Laboratuvar çalışmalarında bazen hafif yüzey değişiklikleri görülmüştür. Ancak ağızda tükürüğün etkisiyle bu değişikliklerin klinik önem taşımadığı belirtilmektedir.
Tredwin ve arkadaşlarının 2006 yılındaki derlemesi de hidrojen peroksitli ürünlerin olası yan etkilerini incelemiştir. Yazarlar, hassasiyet ve diş eti tahrişinin en sık sorunlar olduğunu bildirmiştir. Yüksek yoğunluklu ürünlerin kontrolsüz kullanımının ise risk taşıdığını vurgulamışlardır.
Avrupa Birliği'nin 2011/84/AB sayılı direktifi de bu nedenle bir sınır getirmiştir. Yüzde 0,1'in üzerinde hidrojen peroksit içeren ürünler yalnızca diş hekimi aracılığıyla kullanılabilir. Yüzde 6'nın üzerindeki ürünlerin kozmetik olarak satışı ise yasaktır. Aynı direktife göre bu ürünler 18 yaşın altındaki kişilere uygulanmamalıdır.
Bu bilgiler, diş beyazlatma zararlı mı sorusunun cevabının büyük ölçüde uygulama koşullarına bağlı olduğunu gösterir. İnternetten alınan, içeriği belirsiz ürünler veya diş eti korunmadan yapılan uygulamalar yan etki riskini artırır. Hekim kontrolünde ise ürün yoğunluğu, uygulama süresi ve diş etlerinin korunması kişiye göre ayarlanır. Ayrıca beyazlatma öncesinde çürük, açık kök yüzeyi veya sızdıran dolgu gibi sorunlar fark edilip tedavi edilebilir. Böylece jelin bu bölgelerden dişin iç kısmına ulaşarak hassasiyet yapması önlenmiş olur.
Olası yan etkiler
- Diş hassasiyeti: Soğuk ve sıcağa karşı geçici hassasiyet en sık görülen yan etkidir. Genellikle işlem bittikten sonra birkaç gün içinde azalır.
- Diş eti tahrişi: Jel diş etine temas ederse beyazlama ve yanma hissi olabilir. Bu durum da çoğunlukla geçicidir.
- Renk farklılıkları: Dolgu, kaplama ve lamina gibi restorasyonlar beyazlamaz. Beyazlatma sonrası bunların değiştirilmesi gerekebilir.
- Beklenti farkı: Renk değişimi kişiden kişiye değişir. Bazı renklenmeler beyazlatmaya sınırlı yanıt verir.
Kimler beyazlatma yaptırmamalı?
Beyazlatma öncesi muayene, olası zararları önlemenin ilk adımıdır. Aşağıdaki durumlarda beyazlatma ertelenir veya farklı bir yol düşünülür:
- Tedavi edilmemiş çürük veya diş eti hastalığı olanlar
- Belirgin diş eti çekilmesi ve açık kök yüzeyleri bulunanlar
- Gebe ve emziren kadınlar
- 18 yaş altındaki gençler
- Peroksite karşı aşırı duyarlılığı olanlar
Ön dişlerde geniş dolgu veya kaplama varsa, beyazlatma yerine zirkonyum kaplama gibi seçenekler de konuşulabilir. Kesin tanı ve tedavi planı muayene sonrası hekim tarafından belirlenir.
Riski azaltmak için öneriler
- Beyazlatmadan önce diş muayenesi ve gerekirse diş taşı temizliği yaptırın.
- İnternetten alınan yüksek yoğunluklu ürünleri kullanmayın.
- Ev tipi beyazlatmada jeli hekiminizin önerdiği süre ve miktarda uygulayın.
- Hassasiyet olursa florürlü veya potasyum nitratlı macun kullanın ve hekiminize bilgi verin.
- Asitli içecekler ve aşındırıcı "beyazlatıcı" tozlarla dişleri fırçalamaktan kaçının.
Uygulama seçenekleri ve süreç hakkında daha fazla bilgiyi diş beyazlatma sayfamızda bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Diş beyazlatma mineyi inceltir mi?
Hayır, beyazlatma jeli dişi aşındırarak değil, renk moleküllerini parçalayarak etki eder. Uygun koşullarda mine kalınlığında klinik önemde bir azalma bildirilmemiştir. Asitli ve aşındırıcı ev yöntemleri ise mineye zarar verebilir.
Beyazlatma sonrası hassasiyet ne kadar sürer?
Hassasiyet çoğunlukla geçicidir ve genellikle birkaç gün içinde azalır. Hassasiyet giderici macunlar bu süreçte yardımcı olabilir. Uzun sürerse hekiminize başvurun.
Beyazlatma ne sıklıkla yapılabilir?
Etkinin süresi beslenme ve alışkanlıklara göre değişir. Gereksiz sık uygulamalar önerilmez. Hekiminiz gerekirse kısa süreli tazeleme uygulamaları planlayabilir.
Kömür ve karbonat dişleri beyazlatır mı?
Bu tür tozlar yüzeydeki lekeleri aşındırarak azaltabilir, ancak dişin kendi rengini değiştirmez. Uzun süreli kullanımda mineyi aşındırma riski vardır. Bu nedenle önerilmez.
Diş beyazlatma zararlı mı, kaplamalı dişlerde ne olur?
Beyazlatma kaplama ve dolgulara zarar vermez, ancak onların rengini de değiştirmez. Bu yüzden doğal dişler açılınca renk farkı oluşabilir. Planlama muayenede bu durum dikkate alınarak yapılır.
Kaynakça
- Joiner A. The bleaching of teeth: a review of the literature. J Dent. 2006;34(7):412–419.
- Tredwin CJ, Naik S, Lewis NJ, Scully C. Hydrogen peroxide tooth-whitening (bleaching) products: review of adverse effects and safety issues. Br Dent J. 2006;200(7):371–376.
- Haywood VB, Heymann HO. Nightguard vital bleaching. Quintessence Int. 1989;20(3):173–176.
- Council Directive 2011/84/EU of 20 September 2011 amending Directive 76/768/EEC, concerning cosmetic products. Official Journal of the European Union. 2011;L283:36–38.
Randevu
Dişlerinizin beyazlatmaya uygun olup olmadığını öğrenmek için Bahçelievler'deki kliniğimizde muayene olabilirsiniz. Randevu ve ulaşım bilgileri için iletişim sayfamızı ziyaret edin.
Bu içerik Yayla Dental Akademi hekimlerince incelenmiştir.